پیپ (Pip) در فارکس چیست و چگونه محاسبه میشود؟
در بازارهای مالی، درک مفاهیم پایهای مانند پیپ (Pip) در فارکس چیست و چگونه محاسبه میشود برای هر معاملهگری الزامی است. این واحد کوچک، زبان مشترک تمامی تریدرها برای اندازهگیری تغییرات قیمت و نوسانات بازار محسوب میشود. بدون شناخت دقیق پیپ، مدیریت ریسک و محاسبه سود در معاملات فارکس عملاً غیرممکن خواهد بود.
در این مقاله قصد داریم به بررسی عمیق واحد پیپ، تفاوت آن با پیپت و فرمولهای کاربردی برای محاسبه ارزش دلاری آن در جفت ارزهای اصلی و فرعی بپردازیم.
مفهوم اصلی و کاربردی پیپ در بازار تبادلات ارزی
کلمه Pip در واقع مخفف عبارت “Percentage in Point” است که به کوچکترین تغییر قیمت در یک جفت ارز اشاره میکند. اکثر جفت ارزهای بزرگ در بازار فارکس تا چهار رقم اعشار نمایش داده میشوند و رقم چهارم همان پیپ است. برای درک بهتر این موضوع، باید بدانید که این واحد به معاملهگران اجازه میدهد تا نوسانات بسیار ریز بازار را به دقت اندازهگیری کنند.
زمانی که قیمت یک دارایی تغییر میکند، سود یا ضرر شما بر اساس تعداد پیپهای جابجا شده محاسبه میگردد. در واقع این واحد به عنوان خطکش اندازهگیری در بازار عمل میکند و تمام استراتژیهای معاملاتی بر پایه آن بنا میشوند.
تفاوت پیپ با پیپت و نحوه نمایش آنها در پلتفرمها
بسیاری از بروکرهای امروزی برای دقت بیشتر، قیمتها را با پنج رقم اعشار نمایش میدهند که به رقم پنجم پیپت گفته میشود. هر ۱۰ پیپت برابر با یک پیپ کامل است و این موضوع باعث میشود که دقت محاسبات در بازارهای پرنوسان به شدت افزایش یابد.
برای اینکه تفاوت این دو را بهتر درک کنید، به جدول زیر توجه فرمایید:
| نام واحد | جایگاه اعشار | مثال در جفت ارز (EUR/USD) |
| پیپ (Pip) | رقم چهارم اعشار | ۰.۰۰۰۱ |
| پیپت (Pipette) | رقم پنجم اعشار | ۰.۰۰۰۰۱ |
مراحل گام به گام محاسبه ارزش پیپ در معاملات
محاسبه ارزش دلاری هر پیپ به شما کمک میکند تا بدانید با هر حرکت بازار، دقیقاً چه مقدار پول به حساب شما اضافه یا از آن کسر میشود. این محاسبات بسته به حجم معامله (لات) و نوع جفت ارز انتخابی شما متفاوت خواهد بود.
تعیین حجم معامله یا لات (Lot Size)
اولین قدم برای محاسبه، مشخص کردن حجم وارد شده به معامله است که معمولاً به صورت لات استاندارد، مینی لات یا میکرو لات تعریف میشود. یک لات استاندارد برابر با ۱۰۰,۰۰۰ واحد از ارز پایه است که تاثیر مستقیمی بر ارزش هر پیپ دارد.
استفاده از فرمول ریاضی برای جفت ارزهای مستقیم
در جفت ارزهایی که دلار آمریکا ارز دوم (ارز متقابل) است، محاسبه بسیار ساده است و معمولاً عدد ثابتی به دست میآید. برای یک لات استاندارد در این جفت ارزها، ارزش هر پیپ همواره برابر با ۱۰ دلار آمریکا محاسبه میگردد.
محاسبه در جفت ارزهای شامل ین ژاپن (JPY)
جفت ارزهایی که یک طرف آنها ین ژاپن است، مانند USD/JPY که نرخ آن ۱۵۰.۲۵ است، تا دو رقم اعشار نمایش داده میشوند. در این حالت، عدد ۵ یعنی رقم دوم اعشار به عنوان پیپ در نظر گرفته میشود و فرمول محاسباتی آن با سایر ارزها تفاوت جزئی دارد.
تبدیل ارزش پیپ به ارز پایه حساب شما
اگر ارز پایه حساب معاملاتی شما چیزی غیر از دلار باشد، باید مقدار به دست آمده را بر نرخ لحظهای جفت ارز مربوطه تقسیم یا در آن ضرب کنید. این مرحله نهایی به شما نشان میدهد که موجودی واقعی حساب شما چقدر تحت تاثیر نوسانات قرار میگیرد.
بررسی عوامل موثر بر تغییرات ارزش پیپ
ارزش یک پیپ همیشه ثابت نیست و به عوامل متعددی بستگی دارد که معاملهگر باید قبل از ورود به پوزیشن آنها را بررسی کند. نوسانات نرخ ارز و حجم نقدینگی در بازار از جمله مواردی هستند که میتوانند بر این محاسبات اثر بگذارند.
در لیست زیر مهمترین عوامل تاثیرگذار را مشاهده میکنید:
- نوع جفت ارز: جفت ارزهای اصلی (Major) معمولاً ارزش پیپ ثابتی در پلتفرمهای دلاری دارند.
- نرخ لحظهای ارز: در جفت ارزهای متقاطع (Cross)، تغییر در نرخ برابری باعث تغییر ارزش پیپ میشود.
- حجم پوزیشن: هر چه تعداد لاتهای معامله بیشتر باشد، ارزش ریالی یا دلاری هر پیپ افزایش مییابد.
ارزش پیپ در فارکس زمانی کاملاً درک میشود که شما بتوانید ریسک هر معامله را بر اساس فاصله استاپ لاس تا نقطه ورود بسنجید.
ابزارهای کمکی و ماشین حسابهای آنلاین
امروزه دیگر نیازی نیست که تمامی این محاسبات را به صورت دستی انجام دهید و زمان خود را در بازار از دست بدهید. وبسایتهای مرجع و پلتفرمهای معاملاتی ابزارهایی دارند که به صورت لحظهای این مقادیر را برای شما محاسبه میکنند.
برای استفاده بهینه از این ابزارها، رعایت موارد زیر پیشنهاد میشود:
- انتخاب جفت ارز مورد نظر از لیست موجود در ماشین حساب.
- وارد کردن ارز پایه حساب معاملاتی (مثلاً USD یا EUR).
- مشخص کردن حجم معامله بر اساس لات یا واحدهای ارزی.
- کلیک بر روی دکمه محاسبه برای دریافت ارزش دقیق هر پیپ.
چرا پیپ نقش کلیدی در مدیریت معاملات فارکس دارد؟
پیپ یکی از حیاتیترین واحدهای اندازهگیری در بازار فارکس است که نقش مستقیم در تعیین حد سود و حد ضرر دارد. معاملهگران با مشخصکردن اهداف خود بر اساس تعداد پیپ، بدون وابستگی به حجم معامله، کیفیت استراتژی را میسنجند و میتوانند نسبت سود به ضرر را بهصورت منطقی و قابلکنترل تنظیم کنند.
چگونه محاسبه پیپ به کنترل ریسک و حفظ سرمایه کمک میکند؟
زمانی که بدانید مثلاً در یک معامله ۲۰ پیپ ریسک میکنید، با محاسبه ارزش هر پیپ میتوانید مقدار دقیق ضرر احتمالی را بهدست آورید. این رویکرد از ریسکهای غیرضروری، فشار روانی و کال مارجین شدن حسابهای کوچک جلوگیری کرده و انضباط معاملاتی را تقویت میکند.
برای درک بهتر، اگر قیمت EUR/USD از ۱.۰۸۵۰ به ۱.۰۸۶۰ برسد، این حرکت ۱۰ پیپ محسوب میشود که در یک لات استاندارد معادل ۱۰۰ دلار سود است. در مقابل، در USD/JPY جابهجایی ۵ پیپ ارزش دلاری متفاوتی دارد و نیازمند محاسبه دقیق است.
اشتباهات رایج معاملهگران در محاسبه پیپ
بسیاری از افراد تازه وارد، پیپت را با پیپ اشتباه میگیرند و در محاسبه حجم معاملات خود دچار خطاهای فاحش میشوند. این اشتباه میتواند منجر به ورود به پوزیشنهایی با حجم بسیار بالا و در نهایت نابودی حساب معاملاتی شود.
همواره به یاد داشته باشید که:
- رقم پنجم اعشار در اکثر جفت ارزها پیپت است و نباید به عنوان پیپ اصلی شمرده شود.
- ارزش پیپ در طلا و نقره با جفت ارزها کاملاً متفاوت است و قواعد خاص خود را دارد.
- در هنگام اخبار اقتصادی، اسپرد (اختلاف قیمت خرید و فروش) افزایش یافته و بر محاسبات خالص شما اثر میگذارد.
